Ρόδος: Πρέπει να παρθούν άμεσα μέτρα για την προστασία της Παλιάς Πόλης

Ακόμα και με απένταξη από τον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, κινδυνεύει η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου, αν ερημώσει από τους κατοίκους της, επεσήμαναν μέλη της διοίκησης του συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Ρόδου, με αφορμή τη διοργάνωση εκδήλωσης το Σάββατο.

Ειδικότερα μιλώντας σε συνέντευξη τύπου για την εσπερίδα που διοργανώνει ο σύλλογος στο Επιμελητήριο για τη συμπλήρωση 30 ετών από την ένταξη της Μεσαιωνικής Πόλης στα μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO που έγινε το Δεκέμβριο του 1988, έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για τα πολλά και σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει.

Το κυριότερο είναι να αποχαρακτηριστεί ως μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, αφού ο μόνιμος πληθυσμός της φθίνει σταδιακά με αποτέλεσμα σήμερα να είναι λιγότεροι από 2.000 άτομα.  

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο του συλλόγου Δημήτρη Γρηγοριάδη, η UNESCO έχει θέσει δέκα κριτήρια για να εντάξει ένα μνημείο στον κατάλογό της. Αν ένα μνημείο έχει μία παγκόσμια απήχηση και πληροί ένα κριτήριο από αυτά μπορεί να μπει στον κατάλογο. 


«Η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου πληρούσε τρία από τα κριτήρια. Αν αυτά εκλείψουν, είναι φυσικό να επανεξεταστεί και η ένταξή της. Και αυτός είναι ο τεράστιος κίνδυνος. Μέχρι στιγμής δύο μνημεία που βρίσκονταν μέσα στον κατάλογο έχουν αποχαρακτηριστεί. Από τη στιγμή που ζητήσαμε και είπαμε ότι θέλουμε να είμαστε μέρος αυτής της παγκόσμιας κληρονομιάς πρέπει να κάνουμε και αυτά που πρέπει να κάνουμε για να παραμείνουμε. Αυτό θα ήταν ένα ηχηρό ράπισμα αν γινόταν αποχαρακτηρισμός.

Ο ένας από τους όρους για τους οποίους ενταχθήκαμε στον κατάλογο είναι το γεγονός ότι είναι ζωντανή πόλη και κατοικείται. Ήδη αυτός ο πλέον σημαντικός λόγος κινδυνεύει, ζωντανή πόλη από τους κατοίκους της κινδυνεύει να μην υφίσταται πλέον. Το διαπιστώνει κανείς ειδικά το χειμώνα. Ζωντανή είναι μόνο το καλοκαίρι, κατά τη νυχτερινή ζωή και αυτό είναι που διώχνει τους κατοίκους της. Πράγμα απαράδεκτο για ένα μνημείο» είπε χαρακτηριστικά.

Γι’ αυτό, όπως είπε, «σκοπός της εκδήλωσης είναι να ακούσουμε από τους ειδικούς και την κοινωνία των πολιτών για τα προβλήματα που υπάρχουν, ποιες εξελίξεις υπάρχουν για το σχεδιασμό της πολεοδομικής μελέτης και της προγραμματικής σύμβασης» και πρόσθεσε ότι ίσως να βρίσκεται σε αυτήν και ο συμπατριώτης μας αναπληρωτής υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Νεκτάριος Σαντορινιός.

Σύμφωνα με τον ίδιο υπάρχουν τριών κατηγοριών προβλήματα και ειδικότερα:
- Τα θεσμικά ζητήματα, που αφορούν την πολεοδομική μελέτη η οποία ξεκίνησε το 2008, εγκρίθηκε η πρώτη φάση από το ΚΑΣ το 2014 και το 2016 από το υπουργείο Περιβάλλοντος και πρέπει να προχωρήσουμε στη δεύτερη φάση η οποία έχει καθυστερήσει. Επίσης είναι και τα θέματα που αφορούν το κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τη Μεσαιωνική Πόλη ώστε, να υλοποιηθούν οι 15 επιμέρους στόχοι που θέτει η μελέτη. Ένας από τους πιο βασικούς στόχους είναι η προσέλκυση και η αναστροφή της φυγής των κατοίκων από τη Μεσαιωνική Πόλη γιατί από 7.500 κατοίκους που είχαμε τη δεκαετία του 1960, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έφτασαν τους 2.000 και σύμφωνα με τα στοιχεία τώρα είναι πολύ λιγότεροι και αυτή η τάση φυγής συνεχίζεται. Αυτό δε γίνεται τυχαία. Συνεχίζεται επειδή υπάρχουν προβλήματα τα οποία διώχνουν τον κόσμο από τη Μεσαιωνική Πόλη, ενώ δεν υπάρχουν κίνητρα προς νέους να κατοικήσουν και να επιχειρήσουν. Από τα 18 μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς που υπάρχουν στην Ελλάδα η Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου είναι το μοναδικό ζωντανό μνημείο, που έχει κατοίκους και επιχειρηματική ζωή σε τόσο μεγάλο βαθμό. Η ευθύνη μας είναι ακριβώς αυτή: να τη διαφυλάξουμε ως ένα ζωντανό οικισμό.

- Τα θέματα υποδομών. Όταν έκλεισε η πρώτη προγραμματική σύμβαση το 2007 ολοκληρώθηκε περίπου το 56% των δικτύων (αποχέτευση, ύδρευση κλπ) και έμεινε ένα μεγάλο ποσοστό που πρέπει πλέον να καλυφθεί και το οποίο συνδέεται με τη ζωή εκεί γιατί κανένας δεν μπορεί να ζήσει και να επιχειρήσει χωρίς τις βασικές υποδομές. Ένα επίσης σοβαρό θέμα που θα τεθεί στην εκδήλωση είναι και το ποσοστό των κατεστραμμένων κτιρίων που υπάρχουν μέσα στη Μεσαιωνική Πόλη. Το πρόβλημα το αποτύπωσε και ο Νίκος Κασέρης με το φωτογραφικό του φακό, ένα πολύ μεγάλο μέρος των κτιρίων αυτών είναι ετοιμόρροπα, ή έχουν ήδη καταρρεύσει. Υπάρχει και θέμα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Πρέπει να υπάρξει σχέδιο για την αποκατάσταση και την αξιοποίηση των κτιρίων. Γι’ αυτό το θέμα θα μιλήσει η κα Τόνια Μοροπούλου.

- Επίσης είναι και τα θέματα της καθημερινότητας, δηλαδή το κυκλοφοριακό, η ηχορύπανση, τα ωράρια λειτουργίας, ο θόρυβος, τα σκουπίδια κλπ που θα λύνονταν σε ένα βαθμό αν εφαρμόζονταν οι νόμοι.

Σημειώνεται ότι η αρχιτέκτονας Κατερίνα Μανούσου Ντέλλα θα αναφερθεί στα έργα που έγιναν στην Μεσαιωνική Πόλη τα τελευταία τριάντα χρόνια. Ομιλητής θα είναι και ο δικηγόρος Μιχάλης Παπαγεωργίου που θα αναφερθεί στο νομοθετικό πλαίσιο που πρέπει να διέπει μία μεσαιωνική πόλη. Επίσης αποφασίστηκε να παρευρεθεί και ένας συμπατριώτης μας που έζησε 15 χρόνια μέσα στη Μεσαιωνική Πόλη, ο γιατρός Γιάννης Στουραΐτης που θα μιλήσει για την εμπειρία του. Θα πει ποια είναι τα πράγματα που… ενοχλούν περισσότερο και θα μπορούσαμε να τα βελτιώσουμε ώστε να προσελκύσουμε νέους κατοίκους. 

Από την πλευρά του ο Νίκος Κασέρης μιλώντας χθες για το θέμα υπογράμμισε ότι το 90% των κτιρίων του δημοσίου μέσα στη Μεσαιωνική Πόλη είναι εγκαταλελειμμένα. Πέρα από την οδό Ιπποτών και ορισμένα ακίνητα, όλα τα υπόλοιπα κινδυνεύουν να καταρρεύσουν. «Ως κάτοικος Μεσαιωνικής Πόλης θεωρώ ότι δεν έγιναν προσπάθειες όλα αυτά τα χρόνια για τις περιοχές της κατοικίας και ορισμένες πλατείες που είναι ακόμα υποβαθμισμένες. Τελικά Μεσαιωνική Πόλη θεωρείται μόνο η Σωκράτους και η Ιπποτών;» αναρωτήθηκε και πρόσθεσε ότι δυστυχώς πράγματα που υπήρχαν μέσα στην πολεοδομική μελέτη και θα βοηθούσαν στη συγκράτηση του πληθυσμού, τα διέγραψε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.