Γιατί δεν θέλω να γίνω υπέρλαμπρος ολυμπιονίκης…

Οι Ολυμπιακοί αγώνες του Ρίο ολοκληρώθηκαν. Άλλο ένα αθλητικό γεγονός παγκόσμιας εμβέλειας έλαβε τέλος. Η φύση και ο ήλιος σαν σύμβολά της πλανητικής ανάπτυξης μαζί με την κοινωνική ετερότητα της Βραζιλίας  έδωσαν την θέση τους στον super Mario του Τόκυο (επόμενη πρωτεύουσα διεξαγωγής), της τεχνολογίας και των εικόνας.

Το star system νίκησε ακόμη μια φορά παρά τα αρχικά προβλήματα τα οποία εμφανιζόντουσαν. Η λάμψη της Οργάνωσης έμεινε στο άλμπουμ των Ολυμπιακών σαν οι αγώνες της σάμπα, του πράσινου, της χαράς, αλλά και της φαβέλας.

Αθλητές είδωλα από τις μεγάλες χώρες διαμορφωθήκαν για να μπορούν να ελκύουν την αθλητική αγορά και θα συνεχίζουν να προβάλλονται ως νέα σύμβολα για τα επόμενα χρόνια για να μπορούν οι αγώνες να έχουν την διαφημιστικότητα στο χρόνο ώστε η οικονομική πλευρά να εκπληρώνει τις ανάγκες των εταιριών επένδυσης.

Οι ερωτικές πράξεις του Usain Bolt (ο σουπερ σταρ της ταχύτητας) μετά από τα εννιά ολυμπιακά χρυσά μετάλλια, οι οποίες γυρνάνε τις οθόνες των τηλεοράσεων του πλανήτη έχουν αποκτήσει σημασία γιατί συνδέονται με το όνομα και τις ορέξεις του super-man. Έλεος!

Μέσα από αυτό το εκθαμβωτικό κύμα της αθλητικό-αγοράς κάποιοι γενναίοι αθλητές από μικρές χώρες ανέδειξαν την φιλοπατρία τους αγωνιζόμενοι χωρίς σπόνσορες και πολλές φορές χωρίς κρατική βοήθεια. Είναι αυτοί που στο άκουσμα του εθνικού ύμνου σιγοκλαίνε σκεπτόμενοι την γνήσια διαδρομή που τους έφερε στο βάθρο ενός ολυμπιακού μεταλλείου.

Είναι αυτοί που τον χειμώνα στα γυμναστήρια τους κρυώνουν, στις πισίνες τους παγώνουν, στα στάδια ξεροσταλιάζουν αλλά το πείσμα για διάκριση, για εκείνη τη στιγμή της αθανασίας τους κάνουν να μην σκιάζονται για οργανωτικά προβλήματα, για θέματα διαχείρισης. Βάζουν την ψυχή τους να προηγείται του σώματος τους, την δύναμη μπροστά από την μετριότητα, τις χιλιάδες ώρες προπόνησης μπροστά από τη ψυχαγωγία, την προγραμματισμένη ζωή μπροστά από την ανεμελιά, τον εαυτό τους μπροστά από τις χαρές της οικογένειας, το απόλυτο μπροστά από το αρρύθμιστο.

Η εποχή του ’60 διακρινόταν για το άτομο που επιζητούσε ελευθερίες και ανθρώπινα δικαιώματα. Το φιλελεύθερο άτομο που νοιαζόταν για τις διαδηλώσεις ενάντια στο καταστημένο, στο υπαρκτό σύστημα. Το ’70 γεννιέται ο «ειδικός» ο άνθρωπος-μηχανή που περιόριζε την κοινωνική του δράση υπέρ του ατόμου με καινοτομίες και τελολογικές εξάρσεις. Ενδιάμεσα αυτών ήταν το άτομο εργαζόμενο το οποίο ακολουθούσε τις πολιτικές ταμπέλες σε ένα μείγμα αξιών και κανόνων αγοράς, εξάρτησης και α-δημιουργίας.

Τελικά επικράτησε ο «ειδικός», ο εξειδικευμένος επιστήμονας που ξέρει να ευθυγραμμίζει την ευφυΐα του με την τεχνολογία. Είναι το άτομο που βασανίζεται να αποκτήσει περισσότερα πτυχία για τα να ανοίξουν οι πόρτες της επαγγελματικής σταδιοδρομίας. Είναι αυτός που φροντίζει την δική του οντότητα χωρίς να νοιάζεται για τον άλλο. Είναι το εγωπαθές άτομο που στριμώχνεται για να πάρει την πρώτη version του smart phone και τον πρώτο τύπο smart watch. Το  πνεύμα στην υπηρεσία του smart, ο λόγος στην υπηρεσία του face book.

Και μέσα σε αυτό το τεχνολογικό χρονικό θαύμα ξεπετιούνται οι αθλητές-μηχανές (athletic-machines) οι οποίοι δεν αγωνίζονται για την προσωπικότητα τους, για την ρώμη τους, όπως στα αρχαία χρόνια αλλά για το κράτος που τους χάρισε την υπηκοότητα, που τους υιοθέτησε, που τους θρέφει.

Είναι η παραγωγή πρότυπων εντός του σύγχρονου παγκοσμιοποιημένου περιβάλλοντος. Είναι το αποκύημα της  ισχύος της επικοινωνίας, της θέασης, της διαφήμισης.
Αξίζει;

Σ΄ αυτήν την super-πρόκληση, σ΄ αυτό το υπερ-μοντέλο, εγώ «…δεν θα πάρω».
Θα «πάρω» όμως τους Έλληνες ολυμπιονίκες οι οποίοι με υπέρβαση συνθηκών, σε μια εποχή κρίσης και απαξίας σήκωσαν την γαλανόλευκη ψιλά στον ιστό,  στο κατάρτι του ουρανού και του φωτεινού ήλιου για να επιβεβαιώσουν τη ρήση του Οδυσσέα Ελύτη:

«Κατακλυσμούς ποτέ δε λογαριάσαμε
μπήκαμε μες στα όλα και περάσαμε
Κι έχουμε στο κατάρτι μας βιγλάτορα
παντοτινό τον Ήλιο τον Ηλιάτορα!»    

Γράφει ο αρχιτέκτονας Αγαπητός Ξάνθης