Σκέψεις για το συγκρότημα  της «Νέας Αγοράς» στη Ρόδο

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας-Μεταδιδάκτορας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

 

Το συγκρότημα της Νέας Αγοράς αποτελεί υπόδειγμα αρχιτεκτονικής της εποχής της Ιταλοκρατίας του νησιού της Ρόδου. Δεσπόζει στην καρδιά της Ρόδου και αποτελεί σημείο αναφοράς και εμπορικότητας σήμερα για την πόλη.
 
Πριν από λίγες ήμερες έγραψα για το περίπτερο που στέκει στον όμορο χώρο, στην πλατεία Ρίμινι, έξω δεξιά από την είσοδο του χώρου:«ΗΧΟΣ και ΦΩΣ».

Σήμερα «κατσουφιασμένο» δείχνει το τέλος εποχής. Αλλά και η Νέα Αγορά, από τις δόξες του παρελθόντος αποτυπώνει το γερασμένο διάβα της πόλης στο συγκεκριμένο σημείο.  Όλο το οικοδομικό τετράγωνο βρίσκεται σε μαρασμό και απαιτούνται κινήσεις αναζωογόνησης και «regeneration».     

Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω τη βαθιά αιτία της «αστικής γήρανσης» του.

Εκείνο που προκαλεί θλίψη είναι η απονεύρωση του γενικότερου χώρου επικοινωνίας σε μια κεντρική περιοχή του νησιού αποδεχόμενη την αλλαγή χρήσης στη μοναδική κατεύθυνση της εμπορευματοποίησης και της ομοιότητας.

Έγιναν προσπάθειες για τη συνολική αξιοποίηση του συγκροτήματος από την προηγούμενη δημοτική αρχή με τις όποιες αρχικές ενστάσεις από τους μισθωτές των καταστημάτων, οι οποίες κάμφθηκαν μετά από την πενταετή παράταση τους.

Παρά το ρετουσάρισμα των όψεων, το κτήριο ασφυκτιά, αγκομαχά, προκαλώντας την αποδυνάμωση όλης της γειτονιάς ακόμη και του Μαντρακίου.

Οφείλουμε να προβληματιστούμε για τη συγκοινωνούσα αστική πολιτική του χώρου, ανακουφίζοντας το κέντρο από τα δύο μαστίζοντα θέματα, 1.Το κυκλοφορικό και 2.Την επανάχρηση ενός ευρύτερου σχεδιασμό που μπορεί να ξεκινάει από το ανατολικό μέτωπο (περιοχή του καρνάγιου) και να καταλήγει στις παρυφές του τ. δήμου Ιαλυσού.  

Δεν κομίζω γλαύκες πολεοδομική καινοτομία, αλλά νοιάζομαι για μια “Νέα Αγορά” σύμβολο της νέας δεκαετίας αλλά και επίκεντρο αίγλης και δράσεων που μπορούν να αποκαταστήσουν τη φήμη του νησιού. Απαιτείται η άμεση διαδικασία εξευγενισμού (gentrification).      

Νικώντας εμπόδια αλλά και αγκυλώσεις, το συγκρότημα δεν μπορεί να μελετηθεί αποσπασματικά και  ανεξάρτητα από το Μαντράκι και τη μαρίνα του, αποδίδοντας ένα ενιαίο λειτουργικό σύνολο.

Η πρόταση του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου και του ΕΒΕΔ για να ενταχθεί η ευρύτερη περιοχή (και το συγκρότημα της “Νέας Αγοράς”) στη δράση ανάπλασης «Ανοικτά Κέντρα Εμπορίου» του ΕΠΑνΕΚ, ώστε να επιτευχθεί η τόνωση της αγοράς, της οικονομικής ζωής και του πολιτιστικού κεφαλαίου είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.  

Η Ρόδος οφείλει να «ξυπνήσει» από την οριζόντια μεγέθυνση των τουριστικών κλινών, σε μια δομή εναλλακτικών προσεγγίσεων στα νέα πρότυπα των ευρωπαϊκών πόλεων (smart cities) που δεν φοβούνται να τολμήσουν. Τόλμη που ενώνει το πολιτιστικό πλούτο με το σήμερα, εκπέμποντας μηνύματα για το αύριο.

Η ανάδειξη ταυτότητας πνεύμονα σε συνδυασμό με επιλεγμένες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις (ο πρόσφατος αρχιτεκτονικός διαγωνισμός του αστικού εξοπλισμού δείχνει τον δρόμο) οφείλουν να προστεθούν στην υπάρχουσα αξία της πόλης μας για να μπορεί να αναδιαταχθεί σύμφωνα με τις νέες προκλήσεις χωρίς να λησμονεί το παρελθόν της.   

Οι καιροί ου μενετοί…