Μέχρι το τέλος του χρόνου η έκθεση των κεραμικών του Icaro

Μέχρι το τέλος του χρόνου θα παραμείνει στη Ρόδο η μοναδική όσο και πολύτιμη συλλογή κεραμικών του Πάνου Ιωαννίδη, που εγκαινιάστηκε πριν από μερικές μέρες στο παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου.

 Τα “ροδίτικα” κεραμικά, εμβληματικά αντικείμενα της σύγχρονης ιστορίας της Ρόδου, επιστρέφουν ουσιαστικά στον τόπο όπου το 1928 ιδρύθηκε το εργοστάσιο κεραμουργίας  I.C.A.R.O. που δικαιολογημένα κατατάσσεται στις  επιχειρήσεις «καλλιτεχνικής» βιομηχανίας. 

Βρισκόταν στην Παλιά Πόλη, στη γωνία της οδού Ιπποτών και της πλατείας Μουσείου. Μετά το βομβαρδισμό του κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι εγκαταστάσεις του μεταφέρθηκαν στην περιοχή Κόβα, όπου λειτούργησε μέχρι το 1988. Παρότι έχει πλέον κατεδαφιστεί, καταγράφεται ως χαρακτηριστικό δείγμα της βιομηχανικής κληρονομιάς, συνυφασμένο με την περίοδο  κατά την οποία ο βιομηχανικός τομέας αναπτύχθηκε με ταχύτατους ρυθμούς και κυριάρχησε στην οικονομία των Δωδεκανήσων και κυρίως της Ρόδου.

Το κεραμουργείο, το δεύτερο μεγαλύτερο εργοστάσιο κεραμικών στη χώρα μετά τον Κεραμεικό στην Αθήνα,  ιδιαιτέρως γνωστό στην Ελλάδα και το εξωτερικό για την παραγωγή πιάτων, αγγείων και ειδών λαϊκής τέχνης, με πρώτες ύλες εισαγόμενες από την Ιταλία, δημιουργήθηκε με στόχο τη διάσωση της παράδοσης και της τέχνης της ροδιακής κεραμικής και συνέβαλε σημαντικά στην οικονομική ανάπτυξη του νησιού.
Η εταιρεία I.C.A.R.O. είχε σκοπό την παραγωγή καλλιτεχνικών κεραμικών, αντιγράφων των ιζνίκ της Λίνδου. Η λειτουργία της, που συνεχίστηκε και μετά την ενσωμάτωση του νησιού με την Ελλάδα, με την ονομασία ΙΚΑΡΟΣ, αποτέλεσε για πολλά χρόνια σημαντικό παράγοντα στην οικονομική ανάπτυξη της Ρόδου, ενώ τα προϊόντα της παραμένουν μέχρι και σήμερα από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα της βιομηχανικής παραγωγής του νησιού κατά τον 20ο αιώνα. 

Στη Ρόδο μεταφέρθηκε, στην ουσία η έκθεση «ΙCARO- ΙΚΑΡΟΣ, Το εργοστάσιο κεραμικών της Ρόδου 1928-1988» που είχε παρουσιαστεί το χειμώνα στο Μουσείο Μπενάκη
Σύμφωνα με την προϊσταμένη της εφορείας αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου Μαρία Μιχαηλίδου ως καταλληλότερος χώρος φιλοξενίας της στη Ρόδο, εμπλουτισμένης με νέο και ιδιαίτερης σημασίας υλικό,  προκρίθηκε το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου και ειδικότερα η μνημειακή αίθουσα στον όροφο, η οποία πριν από τριάντα ακριβώς χρόνια είχε διαμορφωθεί για να εξυπηρετήσει τις συνεδριακές ανάγκες της Συνόδου Κορυφής της ΕΟΚ (1988) και έκτοτε παρέμενε κλειστή. Η έκθεση για το χρονικό του εργοστασίου, που θα αφηγείτο την ιστορία των διάσημων ροδιακών κεραμικών, στάθηκε μια πρώτης τάξεως αφορμή να αποδοθεί εκ νέου στο κοινό, η επιβλητικότερη ίσως αίθουσα του Παλατιού, αφού προηγήθηκαν οι απαραίτητες λειτουργικές επεμβάσεις και αποκαταστάσεις από τα άξια συνεργεία της Υπηρεσίας μας.

Επιπροσθέτως, η έκθεση «ΙCARO - ΙΚΑΡΟΣ. Το εργοστάσιο κεραμικών της Ρόδου 1928-1988», έτσι όπως αναδιοργανώθηκε, σχεδιάστηκε και εμπλουτίστηκε από τον συλλέκτη και την Εφορεία Αρχαιοτήτων για το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου, λειτουργεί αυτοτελώς αλλά και αμφίδρομα με τα εκθέματα άλλων Συλλόγων, μικρότερων αριθμητικά αλλά σημαντικών για τη συμβολή τους σε ζητήματα επιρροών, σχέσεων πρωτοτύπων και αντιγράφων ή μιμήσεων, νέων τυπολογιών.

 Από τη Συλλογή Παναγιώτη Ιωαννίδη, που είχε αγοραστεί στο παρελθόν από το Δήμο Ρόδου και φυλάσσεται σήμερα στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης, επιλέχθηκαν σαράντα οκτώ πινάκια της οθωμανικής κεραμικής Ιζνίκ (από την Νίκαια της Μικράς Ασίας). Τα πινάκια, αφού συντηρήθηκαν στα εργαστήριά μας, εκτίθενται επί ξύλινης κατασκευής, ανακαλώντας τους λινδιακούς πιατελότοιχους και αποκαλύπτοντας την κυριότερη πηγή έμπνευσης στα μεταγενέστερα ροδιακά κεραμικά ΙCARO.

 Για τον ίδιο λόγο, σε παρόμοια σύνθεση και σε διαλεκτική σχέση μεταξύ τους, παρουσιάζονται εξαιρετικής τέχνης κεραμικά Ιζνίκ, ΙCARO και ΙΚΑΡΟΣ από το Μουσείο Μπενάκη και το Μουσείο της Κοσμητικής Συλλογής Ρόδου. Επιπλέον, σπάνια κεραμικά αντικείμενα από άλλους συλλέκτες, που βλέπουν τα φώτα της δημοσιότητας για πρώτη φορά και ο κύριος Ιωαννίδης φρόντισε να του παραχωρήσουν, δίνουν ένα πανόραμα, διδακτικό και συνάμα άψογο αισθητικά, της δημοφιλούς ροδιακής κεραμικής  ICARO- ΙΚΑΡΟΣ.